Szyk zdania (2) - szyk przestawny

Ostatnio poznaliśmy szyk prosty, dzisiaj czas na kolejny szyk w języku niemieckim. Panie, panowie - przedstawiam Wam szyk przestawny. Występuję on, kiedy orzeczenie poprzedza podmiot w zdaniu. Sytuacje ta zachodzi, kiedy w zdaniu występują spójniki takie jak:

1. also - a więc, zatem, np. Ich bin noch ein Kind, also habe ich kein Auto. - Jestem jeszcze dzieckiem, zatem nie mam samochodu.

2. dann - potem, następnie, np. Wir gehen nach Hause, dann sehen wir fern. - Idziemy do domu, potem oglądamy telewizję.

3. trotzdem - mimo to, np. Sie ist dumm, trotzdem liebt er sie. - Ona jest głupia, mimo to on ją kocha.

4. sonst - w przeciwnym razie, np. Kommt zu mir, sonst treffen wir uns nicht. - Chodźcie do mnie, w przeciwnym razie się nie spotkamy.

5. außerdem - oprócz tego, np. Du lehrst in der Schule, außerdem arbeitest du als Kellner. - Ty uczysz się w szkole, oprócz tego pracujesz jako kelner.

6. deshalb, deswegen, darum - dlatego, np. Wir sind gesellig, deshalb haben wir viele Freunde.- My jesteśmy towarzyscy, dlatego mamy dużo przyjaciół.


Zadanie domowe
Przetłumacz zdania:
1. Miro jechał za szybko, dlatego dostał mandat.
2. Jestem chory, mimo to idę do szkoły.
3. Oni są kucharzami, więc potrafią dobrze gotować.
4. Zadzwoń do mnie, w przeciwnym razie nie pożyczę ci książki.
5. Idę na boisko, potem gram w tenisa.

Szyk zdania (1) - szyk prosty

Najprostszym szykiem w języku niemieckim jest szyk prosty. Taka sytuacja w zdaniu zachodzi, kiedy podmiot zachodzi przed orzeczeniem. W mowie naszych zachodnich sąsiadów wyróżniamy kilka spójników, które wymagają szyku prostego, są to:

1. und - i, a, np. Andrzej studiert an der Uni und wohnt bei dem Opa. - Andrzej studiuje na uniwersytecie i mieszka u dziadka.

2. aber - ale, np. Sie ist in der Schule, aber lehrnt nicht. - Ona jest w szkole, ale nie uczy się.

3. denn - ponieważ, np. Ich gehe zu Gosia, denn sie wartet auf mich. - Idę do Gosi, ponieważ ona na mnie czeka.

4. oder - albo, lub, czy, np. Ihr geht nach Hause oder bleibt hier. - Wy idziecie do domu albo zostajecie tutaj.

5. sondern - lecz, ale, np. Er ist nicht dumm, sondern lernt zu wenig. - On nie jest głupi, lecz uczy się za mało.


UWAGA
Należy zwrócić uwagę na spójniki aber i sondern, ponieważ mają one podobne znaczenie, lecz ich zastosowanie nieco różni się od siebie:

- sondern występuję w zdaniu przeczącym, np. Ich mag dich nicht, sondern liebe. - Nie lubię cię, lecz (ale) kocham.
- aber występuje w zdaniu twierdzącym, np. Wir mochten heuten ins Kino gehen, aber haben kein Geld. - Chcemy iść dzisiaj do kina, ale nie mamy pieniędzy.


Zadanie domowe:
Przetłumacz zdania na język niemiecki.

1. Dzisiaj wracam do domu o 15 albo o 16.
2. Jest zimno, ale nie założę czapki.
3. On nie gra na komputerze, lecz ogląda telewizję.
4. Oni pieką ciasto i słuchają muzyki.
3. Nie idę dzisiaj do szkoły, ponieważ jestem przeziębiony.